Lupus ban đỏ dạng đĩa (discoid lupus erythematosus – DLE) là một bệnh lý tự miễn mạn tính, tác động chủ yếu đến da, gây ra các tổn hại khó lành và dễ để lại sẹo vĩnh viễn. Việc phân biệt sớm hiện tượng lupus ban đỏ dạng đĩa và thực hiện công đoạn chăm sóc da khi bị lupus đúng cách là chìa khóa để khống chế bệnh & giảm bớt những biến chứng thẩm mỹ dài lâu. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn vẹn từ góc độ y khoa về loại bệnh lupus dạng đĩa, các yếu tố kích hoạt và chỉ dẫn chi tiết về chữa trị lupus ban đỏ dạng đĩa cũng tương tự như gợi ý các SP bổ trợ cho làn da nhạy cảm này.
1. Lupus ban đỏ dạng đĩa là gì?
1.1. Định nghĩa lupus discoid (DLE)
Lupus ban đỏ dạng đĩa (lupus discoid – DLE) là một dạng lupus phổ biến nhất chỉ giới hạn ở làn da, được đặc trưng bởi các mảng tổn thương làn da có hình dạng đĩa, màu đỏ, dày và có vảy sừng bám chặt. Đấy là một bệnh tự miễn, nghĩa là hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào các tế bào da tràn đây năng lượng.
DLE được xem như là một dạng lupus mạn tính ở da. Mặc dù vậy các tổn hại làn da có thể xuất hiện và biến mất, nhưng chúng có xu hướng để lại sẹo vĩnh viễn, đặc biệt là mất sắc tố (trắng bệch) hoặc tăng sắc tố (sậm màu) tại khu vực bị tác động.
1.2. Phân biệt với lupus ban đỏ hệ thống (SLE)
Điều quan trọng là cần cách nhận biết lupus ban đỏ dạng đĩa với Lupus Ban Đỏ Hệ Thống (Systemic Lupus Erythematosus – SLE).
  • Lupus discoid (DLE): chủ yếu chỉ ảnh hưởng đến da, ít khi gây tổn hại nội tạng.
  • Lupus hệ thống (SLE): tác động đến nhiều cơ quan trong cơ thể như khớp, thận, tim, phổi & hệ thần kinh.

Chỉ khoảng 5–10% người mắc bệnh lupus dạng đĩa có thể tiến triển thành lupus hệ thống, nhưng đa phần DLE vẫn là một bệnh lý giới hạn ở da.
1.3. Tỉ lệ gặp và đối tượng nguy cơ
DLE có thể xảy ra ở mọi độ tuổi, nhưng thường gặp hơn ở phụ nữ trong lứa tuổi từ 20 đến 40. Những người có tiểu sử gia đình mắc bệnh tự miễn & những người tiếp xúc nhiều với tia nắng mặt trời mà ko được bảo vệ tương đối đầy đủ cũng nằm trong nhóm nguy cơ cao.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của lupus ban đỏ dạng đĩa
mặc dù thế nguyên nhân lupus ban đỏ dạng đĩa chính xác vẫn không được xác định rõ, nhưng nó liên quan mật thiết đến sự ko ổn định trong hệ thống miễn dịch.
Cơ chế tự miễn
Cơ chế bệnh sinh là do sự tấn công quá mức của các tế bào miễn dịch lên các tế bào làn da. Điều ấy kéo đến tình trạng viêm mãn tính & tổn hại mô làn da đặc trưng của lupus ban đỏ dạng đĩa.
Yếu tố kích hoạt hàng đầu: tia nắng mặt trời
tia nắng mặt trời, đặc biệt là tia tử ngoại (UV), còn là tác nhân kích hoạt bậc nhất & làm trầm trọng thêm các tổn hại làn da ở người bị lupus. Sự tiếp xúc với lupus & ánh nắng mặt trời có thể gây nên hiện tượng viêm da cấp tính hoặc bùng nổ các mảng DLE mới.
  • Di truyền: Có yếu tố liên quan đến gen và tiểu sử gia đình mắc bệnh tự miễn.
  • Thuốc: Một số loại thuốc như thiazide hoặc thuốc chống động kinh có thể gây nên lupus do thuốc (drug-induced lupus) hoặc làm nặng thêm DLE.
  • Hút thuốc lá: đấy là yếu tố làm tăng hoạt động của bệnh và làm giảm hiệu quả chữa trị.
  • áp lực & chấn thương: Căng thẳng hoặc chấn thương vật lý tại da cũng có thể có thể kích hoạt thương tổn tại chỗ.

3. Hiện tượng tiêu biểu của lupus ban đỏ dạng đĩa
tổn thương làn da là dấu hiệu rõ ràng nhất của nhóm bệnh lupus dạng đĩa. Các biểu hiện lupus ban đỏ dạng đĩa điển hình bao gồm:
  • Mảng tổn thương: Các mảng làn da có hình tròn hoặc hình bầu dục (hình đĩa), ranh giới rõ ràng, màu đỏ hoặc tím đỏ.
  • Bề mặt: Bề mặt của mảng thương tổn thường xuyên có vảy sừng màu trắng xám, bám dính khắt khe. Khi vảy bong ra có thể thấy các đám sần nhỏ bít bí mật lỗ chân lông.
  • vị trí thường gặp:
    • Mặt và tai: Vùng má, sống mũi, tai (là vùng tiếp xúc nhiều với ánh nắng).
    • làn da đầu: Gây tóc bị rụng vĩnh viễn, để lại sẹo teo da k có khả năng mọc tóc trở lại.
    • Các vùng da tiếp xúc với tia nắng khác như cổ, ngực, lưng trên và cánh tay.
  • Cảm giác: bệnh nhân thường cảm giác ngứa nhẹ, đau rát nhẹ hoặc ko có hiện tượng gì.
  • Di chứng: Khi tổn thương lành, thường để lại sẹo lõm, teo da, hoặc vùng làn da bị mất sắc tố (trắng bệch) hoặc tăng sắc tố sau viêm (sẫm màu hơn).


chăm bẵm cơ thể : Lupus ban đỏ dạng đĩa (lupus discoid – DLE) là một bệnh làn da mạn tính cần đc theo dõi & khống chế dài lâu. Chuẩn đoán sớm và tuân thủ chữa trị lupus ban đỏ dạng đĩa là rất quan trọng để làm giảm tổn thương viêm. Điều then chốt trong việc kiểm soát bệnh lupus dạng đĩa là việc bảo vệ làn da tuyệt đối khỏi tia nắng mặt trời và thực hiện công đoạn chăm sóc làn da an toàn cho da lupus với mọi sản phẩm nhẹ nhàng, khôi phục.

Chủ đề cùng chuyên mục: